P.R.I.S.M.A. Doelen: Slimmer dan S.M.A.R.T.

prismaBijna iedereen kent S.M.A.R.T.. In elke opleiding word je geacht om al je doelen ‘SMART’ te maken, tot ergernis van velen. Ik heb er zelf ook al eens over geschreven. S.M.A.R.T. is een prima methodiek om jou te helpen betere doelen te formuleren. Een methodiek, want er zijn er meerdere. Zo is er bijvoorbeeld ook P.R.I.S.M.A.. Over P.R.I.S.M.A. hoor je lang niet zoveel als over S.M.A.R.T. (Volgens Google is het een verschil van 9900 tegen <100), maar persoonlijk vind ik het een fijnere manier van doelen stellen.

Wat is “PRISMA”?

P.R.I.S.M.A. is een methodiek van doelen stellen die veel gebruikt wordt bij Neurolinguïstisch programmeren (NLP). Net als bij het bekendere S.M.A.R.T. staan de letters van PRISMA allemaal voor een bepaald aspect van je doel, en je probeert bij het formuleren van je doel rekening te houden met al de verschillende aspecten.

PRISMA staat voor:

  • P ositief
  • R elevant
  • I nvloed
  • S pecifiek
  • M eetbaar
  • A ctiegericht

Positief

Positief gaat over het positief formuleren van je doelen. Aan de ene kant is dit erg belangrijk omdat je doel daardoor een stuk fijner klinkt, en mensen helpen jou liever met een positief doel (Wat op zijn beurt weer helpt om je doel makkelijker te bereiken). Aan de andere kant is negatief gedoe natuurlijk gewoon slecht voor je energiepijl, en je motivatie.

Maar het belangrijkste aspect komt, volgens mij, uit het Neurolinguïstisch programmeren. Volgens NLP theorieën en filosofieën is het zo dat alles waar je aan denkt, dat trek je aan. Jouw onderbewuste (en het universum) proberen hetgeen waar jij aan denkt te realiseren, ongeacht of dit nou iets positiefs of negatiefs is. Als je dus negatief denkt, zul je negatieve dingen aantrekken. Denk je positief, dan trek je positieve dingen aan.

Relevant

Zorg ervoor dat jouw doel relevant is. Relevant voor jou, voor jouw bedrijf, voor de wereld.

Niets meer dan simpele logica eigenlijk. Ik ken niemand die tijd en energie wil stoppen in iets waarvan ze van te voren al weten dat het totaal irrelevant is.

Invloed

Het is belangrijk om na te gaan of het doel wat jij stelt wel iets is wat binnen jouw invloed ligt. De cirkel van betrokkenheid en cirkel van invloed, zoals Covey dat noemt.

Als jij geen invloed hebt op het doel wat je aan het stellen bent heeft het weinig (tot geen) nut om er energie in te stoppen. Een beetje trekken aan een dood paard, zeg maar.

Specifiek

Net als bij SMART is het ook bij PRISMA belangrijk dat je je doel zo specifiek mogelijk maakt. Er mag geen enkele vorm van twijfel over bestaan wat je nou precies bedoelt. Op zich zou een wildvreemde direct moeten kunnen snappen wat je nou daadwerkelijk wilt bereiken.

Dit is vooral belangrijk omdat het jou forceert om heel diep na te denken over wat je nou echt wilt.

Formuleer je je doel als “Meer omzet” dan heb je je doel bereikt als alles exact hetzelfde blijft, en je toevallig een dubbeltje op straat vind. Vast niet wat je bedoelde, dus het is handig om je doel specifieker te formuleren.

Meetbaar

Ook meetbaar is een oude bekende voor S.M.A.R.T. veteranen. Hier gaat het erom dat je moet kunnen weten wanneer je doel bereikt is.

Denk van te voren na over hoe je kunt meten of je doel bereikt is, en vooral ook wat je dan zou moeten meten.

Als je wilt afvallen kun je kilogrammen meten, maar ook vetpercentage. Welke van die 2 wil je iets in bereiken? Wil je minder wegen, of wil je minder vet hebben?

Hetzelfde geld natuurlijk voor je bedrijfsgroei. Je kunt het aantal klanten meten, het aantal producten, je omzet, etc. Kies één waarde die je wilt laten groeien, en besluit hoe je die waarde gaat meten. Wil je een maandomzet van €8333.33, of een jaaromzet van €100.000? (Yup, dat kunnen wel degelijk 2 hele verschillende dingen zijn)

Actiegericht

Houd er rekening mee dat je daadwerkelijk actie kunt ondernemen richting je doel. Op zich overlapt dit wel een beetje met het “Invloed” deel. Het is belangrijk om na te denken of je überhaupt iets kunt doen om dichter bij je doel te komen.

Aan de ene kant denk je na over jouw invloed. Wat kun jij doen om dichter bij het doel te komen. En nu denk ja na over wat er gedaan zou kunnen worden om dichter bij het doel te komen.

Welke acties kunnen er (vandaag) worden ondernomen zodat je doel morgen dichter bij is dan gister?

Elk stapje telt, hoe klein dan ook.

Waarom P.R.I.S.M.A.?

Waar SMART redelijk saai en zakelijk over komt (Wat waarschijnlijk komt doordat het te vaak gepusht wordt voor doelen waar jij weinig mee te maken hebt). Is PRISMA, volgens mij, een stuk beter om meer gemotiveerd te raken van je doelen. Wat vooral te danken aan de letters P,R,I & A. Positief (geeft goede energie), Relevant (dus jij hebt er iets aan), Invloed (jij kunt er iets aan doen), Actiegericht (er is daadwerkelijk iets wat gedaan kan worden).Target-audience_small

Wanneer P.R.I.S.M.A.?

Wanneer niet? Een methodiek voor doelen stellen is, wat mij betreft, altijd goed. In (bijna) elke situatie dat je SMART zou kunnen gebruiken, kun je ook PRISMA gebruiken. Maakt weinig uit, zolang het je maar forceert om goed over je doelen na te denken.

Denk bijvoorbeeld aan:

  1. Levensdoel (Of: Big Hairy Audacious Goal)
  2. 5-jarig doel
  3. 1- tot 2-jarig doel
  4. Weekdoel
  5. Dagdoel

Een slecht voorbeeld

“McDonalds stoppen met het serveren van chemisch afval”

Slecht, omdat:

  • Positief: Het doel is erg negatief geformuleerd. Iets stoppen is per definitie negatief, ongeacht hoe je het zou bedoelen. Je hebt ongetwijfeld het beste voor met de wereld, maar door het op deze manier te formuleren klinkt het niet positief.
  • Relevant: Zit de wereld er op te wachten dat jij de McDonalds stopt? Aan de drukte in McDonalds ‘restaurants’ te zien gok ik erop van niet.
  • Invloed: Heb jij invloed op wat de McDonalds serveert? Waarschijnlijk niet (tenzij je er zelf werkt misschien). Alle actie die je onderneemt voelt dus al snel alsof je tegen een muur staat te gillen. Het kost een berg energie, maar je bereikt niets.
  • Specifiek: Welke McDonalds wil je stoppen? Die ene bij jou in de stad? Alle McDonalds in Nederland? Alle McDonalds wereldwijd? En welk deel van hun menu vind jij ‘chemisch afval‘? Verschilt dat per regio? Er zijn dus nog veel te veel vraagtekens bij dit doel.
  • Meetbaar: Hoe weet je of dit doel bereikt zou zijn? Als er één McDonalds stopt met één ingrediënt uit één recept? Als alle McDonalds ter wereld bij wet verboden worden? En hoe zou je weten of dit is gebeurd?
  • Actiegericht: Wat voor actie zou je kunnen ondernemen om de McDonalds te stoppen? Protest voeren misschien, want je hebt geen invloed. Of steek je elke McDonalds die je kunt vinden in de fik? (Wees blij dat dit niet de A van Acceptabel is zoals bij SMART ;-)) Of is het misschien handiger om eerst te zorgen voor invloed, en dan van daar uit actie ondernemen? (Dan moet je dus eerst een ander doel stellen)

Een goed voorbeeld

“Biologisch en Paleo verantwoorde maaltijden toegankelijk maken voor iedereen in Dordrecht, voor 5 euro per gerecht.”

Beter, omdat:

  • Positief: Verantwoord, en toegankelijk. Twee positieve eigenschappen. Klinkt ook als een wereldverbetering.
  • Relevant: Zit de wereld te wachten op biologisch? Aan de trends te merken steeds meer denk ik. Zit de wereld te wachten op Paleo verantwoorde gerechten? Ook daar hoor ik steeds meer over, dus waarschijnlijk wel. Willen mensen in Dordrecht eten af kunnen halen voor 5 euro per gerecht? Aan de drukte van de afhaal chinees te merken zou ik zeggen van wel. Zit helemaal goed dus!
  • Invloed: Kun jij invloed uitoefenen om dit doel te bereiken? Ik zou niet weten waarom niet. Genoeg locaties beschikbaar, dus je zou zo een eigen (afhaal)restaurant kunnen beginnen.
  • Specifiek: In Dordrecht. Paleo. Biologisch. 5 euro per gerecht.
  • Meetbaar: 5 euro per gerecht is prima meetbaar. Toegankelijk voor iedereen in Dordrecht is nog discutabel. Bereik je iedereen in Dordrecht door 1 centraal gelegen (afhaal)restaurant te openen, of moet je een locatie hebben per buurt? Of misschien moet je helemaal geen locatie, maar alleen thuisbezorgen.
  • Actiegericht: Kan jij nu actie ondernemen om dichter bij je doel te komen? Ja. Je kunt beginnen door de maaltijden die je toch voor jezelf al maakt op thuisafgehaald.nl aan te bieden voor 5 euro. Dan is het in ieder geval al kleinschalig toegankelijk, voor 5 euro, lokaal.

PRISMA vs SMART

missile on targetBeide methoden hebben hun voors en tegens. Zo is PRISMA bijvoorbeeld niet Tijdgebonden, en SMART wel. Afhankelijk van waar je het doel voor wilt gebruiken kan dit een enorm verschil maken.

Volgens mij gaat het er niet om welke methode beter zou zijn. Gebruik gewoon de methode waar jij het beste resultaat mee behaalt. Het belangrijkste aspect is dat kritisch blijft. Kritisch naar jezelf, en naar de doelen die je stelt. Of dat nou via PRISMA, SMART, of een andere methode is.

[voornaam]
[voornaam]
[emailadres]
[emailadres]
[submit]
[submit]
[submit]
[submit]
[formId]
[formId]
[return]
[return]
[formName]
[formName]
[voornaam]
[voornaam]
[emailadres]
[emailadres]
[submit]
[submit]
[submit]
[submit]
[formId]
[formId]
[return]
[return]
[formName]
[formName]
[voornaam1]
[voornaam1]
[email1]
[email1]
[submit]
[submit]
[submit]
[submit]
[formId]
[formId]
[return]
[return]
[formName]
[formName]
[voornaam1]
[voornaam1]
[email1]
[email1]
[submit]
[submit]
[submit]
[submit]
[formId]
[formId]
[return]
[return]
[formName]
[formName]